Kama Sutra i Sztuka kochania — czym naprawdę są te książki

Kama Sutra i „Sztuka kochania” to dwie najczęściej wymieniane książki o seksie w polskiej świadomości — i obie są powszechnie mylone z czymś, czym nie są. Pierwsza nie jest zbiorem pozycji, druga nie była poradnikiem technicznym. Obie były natomiast w swoim czasie wywrotowe.
W skrócie
- Kama Sutra to siedmioczęściowy traktat o życiu; techniki seksualne zajmują jeden rozdział.
- Powstała w Indiach, prawdopodobnie między II a IV wiekiem naszej ery.
- Sztuka kochania Wisłockiej (1978) zmieniła Polskę nie technikami, tylko trzema założeniami.
- Obie są dziś czytane inaczej, niż zamierzali autorzy — jako ciekawostki, nie podręczniki.
- Żadna nie odpowiada na pytanie, które zadaje się dziś najczęściej: jak o tym rozmawiać.
Czym naprawdę jest Kama Sutra
To staroindyjski traktat spisany w sanskrycie. Dzieli się na siedem części, a rozdział poświęcony technikom seksualnym to zaledwie jedna z nich. Reszta dotyczy tego, jak żyć: jak się zalecać, jak prowadzić dom, jak dobierać się w pary i jak nie zrobić z siebie głupca.
| Powszechne przekonanie | Jak jest naprawdę |
|---|---|
| to zbiór pozycji seksualnych | to traktat o życiu, zalotach i małżeństwie |
| dotyczy wyłącznie seksu | seks to jeden z siedmiu działów |
| napisana dla mężczyzn | sporo miejsca poświęca przyjemności kobiety |
| to książka erotyczna | to podręcznik dobrego życia w konkretnej kulturze |
Zachodnia recepcja z XIX wieku wycięła jedną część i zrobiła z niej całość — i tak zostało do dziś. Warto zajrzeć do opisu całego traktatu, żeby zobaczyć, ile z niego wypadło.
Na tekst sprzed osiemnastu stuleci podejście do przyjemności kobiety jest w Kama Sutrze zdumiewająco nowoczesne.

Sztuka kochania Michaliny Wisłockiej
Wydana w 1978 roku, po latach walki z cenzurą i niechęcią wydawnictw. Rozeszła się w nakładzie liczonym w milionach i była dla całego pokolenia jedynym źródłem rzetelnej wiedzy w kraju, w którym o tych sprawach się nie mówiło.
Najważniejsze w niej nie były techniki, tylko trzy założenia, które wtedy brzmiały wywrotowo:
- Kobieta ma prawo do przyjemności — i to nie jako dodatek.
- O seksie można rozmawiać bez wstydu, także z lekarzem i z partnerem.
- Problemy w łóżku są zwykle problemami w relacji, nie w anatomii.
Dziś to brzmi oczywiście — i to jest najlepsza miara tego, ile ta książka zmieniła.
Co je łączy, a co dzieli
| Kama Sutra | Sztuka kochania | |
|---|---|---|
| Czas powstania | II–IV w. n.e. | 1978 |
| Gatunek | traktat o życiu | poradnik medyczno-obyczajowy |
| Co było skandalem | otwartość wobec przyjemności | mówienie o tym wprost w PRL-u |
| Jak czytać dziś | jako dokument kultury | jako dokument epoki |

Czego w nich nie ma
Żadna nie odpowiada na pytanie, które dziś zadaje się najczęściej: jak o tym rozmawiać z drugą osobą. Kama Sutra opisuje zwyczaje, Wisłocka — anatomię i higienę. Rozmowa o oczekiwaniach, granicach i o tym, na co ktoś ma ochotę, jest tematem nowszym niż obie te książki.
Napisaliśmy o niej osobno, przy okazji fantazji erotycznych i tego, jak powiedzieć partnerce o fetyszu.
Od czego zacząć dzisiaj
Jeśli szukasz wiedzy — sięgnij po współczesne opracowania, nie po klasyki. Jeśli szukasz kontekstu kulturowego — Kama Sutra w porządnym tłumaczeniu z komentarzem jest fascynującą lekturą. A jeśli szukasz czegoś do poczytania wieczorem, to zupełnie inna półka: opowiadania erotyczne.
Najtrudniejsze nie jest wiedzieć, tylko powiedzieć. Poćwicz to w rozmowie, w której nic nie zależy od cudzej reakcji.
Najczęstsze pytania
Czy Kama Sutra to zbiór pozycji seksualnych?
Nie. To siedmioczęściowy traktat o życiu, zalotach i małżeństwie, w którym techniki seksualne zajmują tylko jeden rozdział.
Kiedy powstała Kama Sutra?
Prawdopodobnie między II a IV wiekiem naszej ery, w Indiach, w języku sanskryckim.
Dlaczego Sztuka kochania była tak ważna?
Bo w kraju, w którym o seksie się nie mówiło, była jedynym rzetelnym źródłem wiedzy i wprost uznawała prawo kobiety do przyjemności.
Czy warto dziś czytać Wisłocką?
Jako dokument epoki tak. Jako źródło wiedzy medycznej nie, bo w wielu miejscach jest nieaktualna.
Czego w tych książkach brakuje?
Rozmowy o oczekiwaniach i granicach. To temat nowszy niż obie te pozycje.
Od czego zacząć dzisiaj?
Od współczesnych opracowań, jeśli szukasz wiedzy. Klasyki czytaj dla kontekstu kulturowego.
Treść przeznaczona wyłącznie dla osób pełnoletnich (18+).