Najsłynniejsze książki erotyczne — kanon w dziesięciu tytułach
Najsłynniejsze książki erotyczne łączy jedno: prawie każdą najpierw zakazywano, a potem wydawano w milionach egzemplarzy. Poniżej kanon w dziesięciu tytułach, w kolejności powstawania, z krótkim wyjaśnieniem, dlaczego każdy z nich był ważny.
W skrócie
- Erotyka literacka jest starsza niż powieść — Dekameron powstał w połowie XIV wieku.
- Największe procesy obyczajowe dotyczyły Kochanka Lady Chatterley i Zwrotnika Raka.
- Historię O napisała kobieta, która przyznała się do autorstwa po czterdziestu latach.
- 50 twarzy Greya wyciągnęło gatunek z ostatniej półki; 365 dni zrobiło to samo w Polsce.
- Kamasutra i Sztuka kochania to poradniki, nie powieści — osobna półka.
Kanon w tabeli
| Tytuł | Autor | Rok | Dlaczego ważny |
|---|---|---|---|
| Dekameron | Giovanni Boccaccio | ok. 1350 | początek nowożytnej noweli |
| Fanny Hill | John Cleland | 1748 | pierwsza angielska powieść erotyczna |
| Justyna | markiz de Sade | 1791 | od nazwiska autora powstało słowo |
| Kochanek Lady Chatterley | D.H. Lawrence | 1928 | proces z 1960 zmienił brytyjskie prawo |
| Zwrotnik Raka | Henry Miller | 1934 | zakazany w USA przez blisko 30 lat |
| Historia O | Pauline Réage | 1954 | najsłynniejsza powieść o uległości |
| Emmanuelle | Emmanuelle Arsan | 1959 | ekranizacja zrobiła z tytułu synonim gatunku |
| Delta Wenus | Anaïs Nin | wyd. 1977 | wzorzec erotyki pisanej przez kobietę |
| Pięćdziesiąt twarzy Greya | E.L. James | 2011 | erotyka trafia do głównego obiegu |
| 365 dni | Blanka Lipińska | 2018 | polski fenomen wydawniczy |
Co kryje się za tymi tytułami
Dekameron to sto opowieści, które grupa młodych ludzi opowiada sobie, uciekając przed zarazą. Część z nich jest do dziś zaskakująco bezczelna, zwłaszcza wobec duchowieństwa.
Fanny Hill powstała w więzieniu za długi. Przez dwa stulecia zakazywana i przez dwa stulecia wznawiana; w Stanach dopuszczona do legalnego obiegu dopiero w 1966 roku.
Kochanek Lady Chatterley ukazał się najpierw prywatnie we Włoszech. Proces o legalne wydanie w Wielkiej Brytanii odbył się w 1960 roku — obrona wygrała, a książka sprzedała się w setkach tysięcy egzemplarzy w pierwszych dniach. To jeden z najważniejszych procesów o cenzurę XX wieku.
Historię O napisała redaktorka Anne Desclos, żeby udowodnić koledze po fachu, że kobieta potrafi napisać erotykę. Do autorstwa przyznała się czterdzieści lat później.
Delta Wenus to opowiadania pisane w latach 40. na zamówienie prywatnego kolekcjonera, który płacił od strony i prosił o mniej poezji. Wydane dopiero pod koniec życia autorki — i do dziś czytane jako wzorzec gatunku.
Dwa tytuły, które zmieniły rynek
Pięćdziesiąt twarzy Greya literacko rozjechała krytyka, handlowo była bezprecedensowa. To ta książka otworzyła drogę dzisiejszym autorkom dark romance — więcej w tekście 50 twarzy Greya — co z tego zostało.
365 dni zrobiło w Polsce dokładnie to samo: bez tej książki rodzima półka z erotyką wyglądałaby inaczej. Opisaliśmy to w polskiej erotyce po 365 dniach.
Osobna półka: podręczniki, nie powieści
Staroindyjska Kamasutra i „Sztuka kochania” Michaliny Wisłockiej to teksty poradnikowe, choć w potocznej świadomości funkcjonują obok literatury erotycznej. Pierwsza jest w dużej części traktatem o życiu i zalotach, druga była w PRL-u czymś w rodzaju aktu odwagi obyczajowej. Rozwinięcie: Kamasutra i Sztuka kochania.
Od czego zacząć
| Jeśli chcesz… | Sięgnij po |
|---|---|
| zrozumieć gatunek | Kochanek Lady Chatterley |
| dobrze napisanej erotyki | Delta Wenus |
| zobaczyć, o co był hałas | 50 twarzy Greya |
| czegoś polskiego | 365 dni |
| krótkiej formy na wieczór | opowiadania erotyczne |
Kiedy książka się kończy, rozmowa dopiero się zaczyna.
Najczęstsze pytania
Jakie są najsłynniejsze książki erotyczne?
Kanon otwiera Dekameron, a zamykają 50 twarzy Greya i 365 dni. Po drodze są Fanny Hill, Kochanek Lady Chatterley, Zwrotnik Raka, Historia O, Emmanuelle i Delta Wenus.
Jaka jest najstarsza książka erotyczna?
Z tekstów wciąż czytanych — Dekameron Boccaccia z połowy XIV wieku. Starsze są traktaty, jak indyjska Kamasutra.
Kto napisał Historię O?
Francuska redaktorka Anne Desclos, publikująca jako Pauline Réage. Do autorstwa przyznała się dopiero po czterdziestu latach.
Dlaczego Kochanek Lady Chatterley był zakazany?
Ze względu na język i opisy obyczajowe. Proces o legalne wydanie w Wielkiej Brytanii zakończył się w 1960 roku i zmienił tamtejsze prawo.
Czy Kamasutra to książka erotyczna?
To przede wszystkim traktat o życiu, zalotach i małżeństwie. Część poświęcona technikom jest tylko jednym z rozdziałów.
Jaka jest najsłynniejsza polska książka erotyczna?
365 dni Blanki Lipińskiej z 2018 roku, razem z ekranizacją, która trafiła na listy oglądalności poza Polską.
Treść przeznaczona wyłącznie dla osób pełnoletnich (18+).